Najważniejsze – powiadomić!

Aby ratownicy GOPR mogli wyruszyć w góry z pomocą, muszą otrzymać zawiadomienie o zaistniałym wypadku lub zaginięciu. Ratownicy przyjmujący zgłoszenie pytać będą o szczegóły dotyczące zarówno lokalizacji, jak i samego zdarzenia. Nie jest to przejaw biurokracji, lecz czynność niezbędna dla sprawnego dotarcia na miejsce wypadku.

Pamiętaj, że ratownicy przyjmą każdy meldunek o zaginięciu lub wypadku, na każde wezwanie wyruszą w góry. Nie nadużywaj ich ofiarności, gdyż w tym czasie mogą być naprawdę potrzebni innej osobie.

Aplikacja Ratunek

W obecnych czasach najlepszym sposobem wezwania pomocy w górach jest skorzystanie z bezpłatnej aplikacji Ratunek (iOS / Android). Dzięki niej ratownicy GOPR otrzymają zgłoszenie o wypadku wraz z dokładną lokalizacją i numerem telefonu.  Funkcja ta skraca czas wzywania pomocy, bo ratownik nie musi zadawać dodatkowych pytań, ułatwia też interwencję, jeśli podanie tych danych może być dla poszkodowanego utrudnione lub niemożliwe. Aplikację Ratunek najlepiej pobrać na telefon przed wyruszeniem w góry, lecz w sytuacji awaryjnej, jeśli ktoś ma zasięg sieci i jest w stanie obsługiwać telefon, można ją pobrać i zainstalować  choćby na miejscu zdarzenia.

Telefon

Jeśli z jakiegoś powodu nie możemy na naszym telefonie zainstalować aplikacji Ratunek (np. ze względu na starszy model urządzenia), to pomoc wzywamy dzwoniąc na jeden z numerów alarmowych: 985 lub 601 100 300.

Wzywając pomoc telefonicznie musimy podać:

• miejsce zdarzenia;
• informację, co się stało;
• stan poszkodowanego lub poszkodowanych;
• liczbę poszkodowanych;
• wiek i płeć poszkodowanych;
• imię i nazwisko zgłaszającego oraz numer zwrotny.

Pamiętaj, aby nigdy nie kończyć połączenia telefonicznego z ratownikiem jako pierwszy. Po zebraniu wszystkich niezbędnych informacji, Ratownik przyjmujący zgłoszenie sam zdecyduje o zakończeniu połączenia. 

Metody tradycyjne

W przypadku braku zasięgu sieci lub wyczerpanej baterii w telefonie musimy skorzystać ze starszych metod. Ogólnie przyjętym (międzynarodowym) znakiem wzywania pomocy w górach jest sygnał dźwiękowy lub świetlny nadawany sześć razy na minutę (co 10 sekund). Po tej serii następuje minuta przerwy. Natomiast odebranie takiego sygnału potwierdzamy tą samą metodą – dźwiękową lub świetlną – jednak z dwukrotnie mniejsza częstotliwością, czyli trzy razy na minutę (mniej więcej co 20 sekund). Ten sposób wzywania pomocy należy stosować w partiach gór, gdzie będzie widzialny lub słyszalny, czyli w wyższej położonym obszarze Tatr, Babiej Góry, Bieszczad i Karkonoszy. W partiach zalesionych sygnałów optycznych nie będzie widać, a akustyczne mogą być tłumione przez drzewa.

Chcąc otrzymać pomoc od zespołu śmigłowca ratunkowego należy unieść obie ręce do góry, ustawiając je w kształt litery Y (‘YES’ – tak). Nie można używać tego sygnału bez uzasadnionej potrzeby (a uniesienie rąk jest często stosowaną formą pozdrowienia), ponieważ skłoni to pilota do podjęcia akcji ratunkowej, mimo że akurat leciał do poważnego wypadku. Gdy pomoc z powietrza jest nam niepotrzebna, podnosimy prawą rękę do góry, a lewą trzymamy pochyloną lekko w dół. Nasza sylwetka przypominać wtedy literę N (‘NO’ – nie).

Gdy sam potrzebujesz pomocy

Nikt przed wyjściem w góry nie zakłada, że znajdzie się w sytuacji awaryjnej. Tym bardziej powinniśmy być do niej przygotowani, żeby w trudnym momencie nie wpaść w panikę i postępować racjonalnie. Dlatego warto zapamiętać kilka zasad związanych z samodzielnym wzywaniem pomocy w górach:

• wezwania kieruj w stronę prawdopodobnego przebiegu szlaku lub innej uczęszczanej trasy;
• gdy usłyszysz głosy lub zauważysz światła, ponów wołanie lub sygnalizację świetlną;
• jeśli jesteś w terenie eksponowanym, postaraj się znaleźć miejsce zapewniające bezpieczne schronienie w trakcie oczekiwania na nadejście pomocy (np. półkę skalną osłoniętą przed spadającymi kamieniami);
• gdy znajdujesz się na trasie narciarskiej czy szlaku, poproś napotkaną osobę o przekazanie informacji o wypadku ratownikowi GOPR albo obsłudze schroniska, kolejki, wyciągu czy żołnierzowi Straży Granicznej.

Powiadomienie o zauważonym wypadku

Może zdarzyć się, że podczas górskiej wędrówki usłyszysz wołanie o pomoc lub jesteś bezpośrednim świadkiem wypadku. Co należy zrobić w takiej sytuacji?

• postaraj się określić miejsce, z którego dochodzi sygnał;
• odnieś swoją pozycję do pobliskiego terenu, aby trafić tu ponownie lub wskazać to miejsce;
• postaraj się zapamiętać możliwie dużo szczegółów dotyczących miejsca wypadku i w miarę możliwości samego poszkodowanego;
• jeśli jest was kilkoro, zostaw przynajmniej jedną osobę z poszkodowanym i możliwie szybko wezwij pomoc, dzwoniąc na telefon alarmowy 985 lub 601 100 300, ewentualnie o zaistniałej sytuacji zawiadom bezpośrednio ratownika GOPR, osobę z obsługi schroniska, żołnierza Straży Granicznej lub pracownika kolejki;
• nigdy nie zostawiaj poszkodowanego samego bez opieki, nawet jeśli – ze względu na warunki terenowe – utrzymujesz z nim jedynie kontakt głosowy.