W drugiej połowie XIX wieku Zakopane  i rejon  Podtatrza  były ośrodkiem,  który  spełniał w okupowanej  w  Polsce szczególną rolę. W miarę tolerancyjny stosunek Władz austriackich  do tego co odbywało się  w tym rejonie  spowodował, że był on miejscem spotkań ludzi przybywających  z południa (  monarchia austro-węgierska ) oraz  z północy Polski ukrywających  się przed aresztowaniami. W tym czasie eksploatacja  naukowa i poznawcza Tatr szybko przeradza się  w turystykę indywidualną.

W roku 1873 powstaje pierwsze  w Polsce stowarzyszenie  - Towarzystwo Tatrzańskie. Wartym podkreślenia jest fakt, że  T.T  od początku używało polskiej nazwy i było zarejestrowane legalnie  pomimo tego iż Polski formalnie  nie było.

W styczniu 1904r zjawia się  w Zakopanem Mariusz Zaruski  , który później  w dziejach : turystyki, taternictwa, narciarstwa, ratownictwa górskiego i wodnego odegra wybitną rolę.

W pierwszym 10-leciu naszego stulecia pojawiają się wypadki  w Tatrach. Zaruski staje się głównym organizatorem akcji poszukiwawczych . W tym działaniu towarzyszyli mu od początku  przede wszystkim Mieczysław Karłowicz – znany kompozytor oraz  góral Klemens Bachleda , ze środowiska przewodnickiego. Te trzy osoby są uznane przez historyków  za najważniejszych organizatorów ruchu , który doprowadził do stworzenia Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego . W roku 1907 były już prowadzone wyprawy ratunkowe  przez Zaruskiego. Na przełomie 1907/1908 roku organizują „Straż Ratunkową”  choć jeszcze nielegalnie. Początkiem roku 1909 wydano odezwę celem uzyskania  środków pieniężnych . W lipcu 1909 przeprowadzono pierwsze szkolenie.

Dopiero  w dniu 29 października 1909 r. Udaje się Mariuszowi Zaruskiemu  zarejestrować  w Namiestnictwie Galicyjskim  we Lwowie  Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Dzień ten uważa się za datę oficjalnego  powołania organizacji  ratownictwa górskiego TOPR. Obszar działania obejmował całą jednostkę fizjograficzną Tatr.

Ruch turystyczny  w Beskidach rozpoczął się na przełomie XIX /XX wieku. Jednym z głównych propagatorów turystyki był Hugon Zapałowicz, z którego inicjatywy  w roku 1906 wybudowano schronisko na Markowych Szczawinach pod Babią Górą. W tych czasach na terenie Beskidów  działalność turystyczną prowadziło Polskie Towarzystwo Tatrzańskie oraz Beskidenverein na zasadzie rywalizacji.
W roku 1930 powstało Towarzystwo Krzewienia Narciarstwa  z siedzibą  w Krakowie , które rozwijało działalnośc na terenie Beskidów  po Czarnohorę. TKN  w porozumieniu  z PZN od 1933 roku zaczęło tworzyć  na terenie polskich gór sieć  stacji ratunkowych . Pierwsze stacje powstały  w latach 1933/34 na Hali Miziowej pod Pilskiem i Markowych Szczawinach pod Babią Górą. W 1937 roku  tworzy się zawiązek Babiogórskiego Pogotowia Ratunkowego  w Zawoi. Oddział Babiogórski PTT organizuje pierwszy kurs ratowniczy.
II wojna światowa to przerwa w działalności ratowniczej w Beskidach.
Po wojnie narasta ilość wypadków  w Beskidach i w 1951 roku tworzy się w Bielsku Narciarskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. W związku  z narastającym ruchem turystyczno-narciarskim  z inicjatywy regionalnych działaczy turystycznych i ratowników 20  listopada  1952 roku odbywa się kurs ratownictwa górskiego  w Szczyrku, który prowadził kierownik zakopiańskiego GOPR Tadeusz Pawłowski. Po zakończeniu kursu 25 listopada 1952r uczestnicy założyli Beskidzkie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe jako pierwszą jednostkę regionalną poza Tatrami. Ta data to początek zorganizowanego ratownictwa  w Beskidach.